Koji su gradovi-prijatelji naših najvećih gradova? Prednjače jedan europski velegrad i gradić u BiH

Veći i veliki gradovi, shodno svojoj veličini i značenju, u pravilu su prijatelji s gradovima otprilike iste veličine i značaja. Neovisno o tome, neki su sklopili prijateljstva na temelju nekih specifičnih kulturnih ili povijesnih veza.

Osim izraza grad-prijatelj ili prijateljski grad, koristi se i izraz bratski grad ili grad-pobratim. Ideja bratimljenja gradova začeta je u Europi nakon Drugog svjetskog rata kako bi se potaknulo povezivanje gradova iz različitih država radi uspostave povjerenja i razumijevanja te osnaživanja suradnje.

Bratimljenja počela nakon Drugog svjetskog rata

Na mrežnim stranicama Grada Pule, koji je zbratimljen s osam gradova, navodi se kako je u drugoj polovici 20. stoljeća bratimljenje gradova postalo jedan od temeljnih načina povezivanja građana, a Vijeće europskih općina i regija je 1951. godine ugradilo bratimljenje gradova u svoje temeljne osnivačke ciljeve.

"Vid bratimljenja je takav način nesebične ljudske suradnje koji se pokazalo da pomaže posebno u osjetljivim i teškim situacijama (ratovi, prirodne katastrofe) kada bratimljeni gradovi nesebično pomažu gradovima prijateljima iz različitih europskih i svjetskih država", piše ondje.

Split je prvi sklapao prijateljstva

Prema podacima sa službenih stranica najvećih hrvatskih gradova, Split je prvi počeo sklapati prijateljstva s drugim gradovima. Kada je Zagreb 1967. godine potpisao prvu povelju o prijateljstvu (s njemačkim Mainzom) Split se dotad već zbratimio s pet gradova. Prvo s norveškim Trondheimom 1957. godine, potom sljedeće godine s britanskim Doverom te ukrajinskoma Odesom (tada u Sovjetskom savezu) 1964. godine, čileanskom Antofagastom 1965. i danskim Gladsaxeom 1967. godine.

Karlovac je 1964. potpisao povelju o prijateljstvu s talijanskom Alessandrijom, a Dubrovnik 1967. također s talijanskom Ravennom. Zagreb je nakon Mainza, 1968. godine postao grad-prijatelj s ruskim Sankt Petersburgom, 1971. s norveškim Tromsøom, a 1977. s japanskim Kyotom.

Pula se 1971. godine zbratimila s njemačkim Trierom, Zadar 1972. s talijanskom Reggio Emilijom, Osijek 1973. s mađarskim Pečuhom, a Rijeka 1977. godine s japanskim Kawasakijem.

Budimpešta i Tomislavgrad najčešći prijatelji

Najveći grad, jedini iz današnjeg top 10 najvećih gradova svijeta, zbratimljen s nekim hrvatskim gradom je kineski Šangaj koji je 1980. potpisao povelju sa Zagrebom.

Hrvatski gradovi najviše gradova-prijatelja imaju u Italiji, Bosni i Hercegovini, Mađarskoj, Njemačkoj i Slovačkoj. Prednjači Budimpešta s kojom je je povelje o prijateljstvu potpisalo najmanje sedam hrvatskih gradova. No pritom treba razlikovati prijateljstvo s Budimpeštom kao administrativnom cjelinom koje je, primjerice, sklopio Zagreb 1994. godine od prijateljstava s pojedinim budimpeštanskim okruzima. Pa je, recimo, Osijek prjatelj s XIII. okrugom mađarske metropole, Rijeka s XXI. okrugom Csepel, a Zadar s VI. okrugom Terézváros. Povelje o prijateljstvu s budimpeštanskim okruzima potpisali su i Karlovac, Vinkovci i Nin.

S druge strane, Budimpešti parira neusporedivo manji Tomislavgrad iz Bosne i Hercegovine koji je prijatelj s čak devet hrvatskih gradova: Biogradom na Moru, Bjelovarom, Đakovom, Kninom, Ninom, Novskom, Pleternicom, Solinom i Šibenikom.

Evo koji su gradovi-prijatelji deset najvećih hrvatskih gradova...

ZAGREB

Mainz (Njemačka)

Sankt-Peterburg (Rusija)

Tromsø (Norveška)

Kyoto (Japan)

Lisabon (Portugal)

Pittsburgh (SAD)

Buenos Aires (Argentina)

Shanghai (Kina)

Bologna (Italija)

Budimpešta (Mađarska)

Beč (Austrija)

Sarajevo (Bosna i Hercegovina)

Ljubljana (Slovenija)

Podgorica (Crna Gora)

London (Ujedinjeno Kraljevstvo)

Kijev (Ukrajina)

SPLIT

Trondheim (Norveška)

Odesa (Ukrajina)

Antofagasta (Čile)

Gladsaxe (Danska)

Dover (UK)

Ancona (Italija)

Charlottenburg-Wilmersdorf, Berlin (Njemačka)

Ostrava (Češka Republika)

Mostar (BiH)

Velenje (Slovenija)

Štip (Sjeverna Makedonija)

Beit Shemesh (Izrael)

Los Angeles (SAD)

Cockburn (Australija)

Hangzhou (Kina)

Rzeszow (Poljska)

Vukovar

RIJEKA

Bitolj (Sjevrna Makedonija)

Burgas (Bugarska)

Cetinje (Crna Gora)

Csepel, XXI okrug Budimpešte (Mađarska)

Dalian (Kina)

Este (Italija)

Faenza (Italija)

Gdańsk (Poljska)

Gdynia (Poljska)

Genova (Italija)

Gomelj (Bjelorusija)

Karlsruhe (Njemačka)

Kawasaki (Japan)

Ljubljana (Slovenija)

Neuss (Njemačka)

Ningbo (Kina)

Novi Sad (Srbija)

Trst (Italija)

Tuzla (BiH)

Qingdao (Kina)

OSIJEK

Pečuh (Mađarska)

Pforzheim (Njemačka)

Maribor (Slovenija)

Tuzla (BiH)

Ploiesti (Rumunjska)

Lausanne (Švicarska)

Nitra (Slovačka)

Budimpešta XIII okrug (Mađarska)

Prizren (Kosovo)

Subotica (Srbija)

Vicenza (Italija)

Elbasan (Albanija)

Huanggang (Kina)

Canada Bay (Australija)

Mostar (BiH))

Bitolj (Sjeverna Makedonija)

ZADAR

Ancona (Italija)

Banská Bystrica (Slovačka)

Budimpešta, VI okrug Terézváros (Mađarska)

Dundee, Škotska (UK)

Fürstenfeldbruck (Njemačka)

Iquique (Čile)

Milwaukee (SAD)

Padova (Italija)

Reggio Emilia (Italija)

Romans-sur-Isère (Francuska)

Székesfehérvár (Mađarska)

VELIKA GORICA

Osijek

SLAVONSKI BROD

Bosanski Brod (BiH)

Celje (Slovenija)

Donji Miholjac

Vukovar

PULA

Čabar

Graz (Austrija)

Hekinan (Japan)

Imola (Italija)

Sarajevo (BiH)

Trier (Njemačka)

Verona (Italija)

Villefranche-de-Rouergue (Francuska)

KARLOVAC

Alessandria (Italija)

Budimpešta, VII okrug Erzsebetvaros (Mađarska)

Humpolec (Češka Republika)

Kansas City (SAD)

Taurage (Litva)

Vukovar

VARAŽDIN

Auxerre (Francuska)

Bad Radkersburg (Austrija)

Guimaraes (Portugal)

Karaganda (Kazahstan)

Knin

Koblenz (Njemačka)

Kumanovo (Sjeverna Makedonija)

Lipik

Montale (Italija)

Novska

Pakrac

Ptuj (Slovenija)

Ravensburg (Njemačka)

Schaffhausen (Švicarska)

Shaki (Azerbajdžan)

Trnava (Slovačka)

Vukovar

Wuhan (Kina)

Zalaegerseg (Mađarska)